Πέμπτη, 26 Μαρτίου 2009

Το σύμβολο και το γεγονός. Σχόλιο σε άρθρο της Athens Voice


Η Athens Voice (φυλλάδα που κινείται κάπου μεταξύ τσυριζο-αριστερομπαχαλάκηδων και αντιχριστιανών "εκσυγχρονιστών" σε φόντο Life Style) δημοσίευσε άρθρο δημοσιογράφου "τινός" επ' ονόματι Δημήτρη Φύσσα (εδώ) το οποίο εκόμιζε γλαύκα εις Αθήνας, πληροφορώντας μας ότι στις 25 Μαρτίου του 1821 δεν συνέβη απολύτως τίποτα. Προφανώς ο κύριος Φύσσας μόλις ανακάλυψε την Αμερική. Τα συγχαρητήριά μας επί τη ανακαλύψει του!

Ωραία, δεν έγινε τίποτα στις 25 Μαρτίου 1821, πασίγνωστο αυτό, επειδή η επανάσταση άρχισε στα Καλάβρυτα λίγες μέρες νωρίτερα και επειδή στην Πάτρα η επανάσταση κηρύχτηκε από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στις 24 Μαρτίου, και επειδή και επειδή... Ε και λοιπόν;

Προφανώς ο ασθμαίνων ιστοριοδίφης Δημήτρης Φύσσας αδυνατεί να κατανοήσει τη διάκριση μεταξύ γεγονότος και συμβόλου.
Μία εθνική επέτειος έχει πρώτιστα συμβολικό χαρακτήρα. Η Επανάσταση του '21 είχε προσδιοριστεί, όπως φαίνεται από το σωζόμενο αρχειακό υλικό, να αρχίσει γύρω στις 25 Μαρτίου, προφανώς επειδή ο πανηγυρικός χαρακτήρας της ημέρας θα διευκόλυνε τα πράγματα και θα έκανε λιγότερο εμφανείς στις οθωμανικές αρχές τις προετοιμασίες.

Έχω όμως και μία άλλη γνώμη πάνω σ' αυτό: Στις παραδοσιακές αγροτικές κοινωνίες, που συνέχιζαν να ζουν σύμφωνα με τα μεσαιωνικά χρονικά ορόσημα, οι χριστιανικές γιορτές ήταν και ορόσημα του κύκλου της ζωής και των δραστηριοτήτων της. Για παράδειγμα, του Αγίου Δημητρίου ήταν το ορόσημο για τη σπορά, η ανακομιδή των λειψάνων του αγίου Γεωργίου (3 Νοεμβρίου) ήταν η μέρα που άνοιγαν το καινούριο κρασί, της Μεταμορφώσεως πρωτοέτρωγαν σταφύλι, της Αναλήψεως έκαναν στα παραθαλάσσια μέρη το πρώτο μπάνιο, κ.ά. Ήταν επόμενο να επιλεγεί μία θρησκευτική γιορτή ως ορόσημο για το μεγάλο γεγονός του ξεσηκωμού.

Πέρα από αυτό, ο συσχετισμός του ξεσηκωμού με την 25η Μαρτίου ήταν προφανής και λόγω του εξέχοντος συμβολισμού της ημέρας: Το χαρούμενο άγγελμα της λύτρωσης του ανθρώπινου γένους από τη μια, το χαρούμενο άγγελμα της λύτρωσης του Γένους από την άλλη. Και αν λάβουμε υπ' όψη το ότι η εύρεση της θαυματουργής εικόνας του Ευαγγελισμού της Τήνου συνέβη το 1822 και θεωρήθηκε ως καλός οιωνός για την Επανάσταση, ο συμβολισμός γίνεται ακόμα προφανέστερος. Τί πιο φυσικό από το να θεσπιστεί η 25η Μαρτίου ως εθνική γιορτή;

Και ακόμα παραπέρα αν πάμε, όπως είπα και στην αρχή, το συμβολικό δεν είναι απαραίτητο να συνάδει με μία στενή ιστορικιστική, πραγματιστική θεώρηση του γεγονότος. Υπερβαίνει, όχι το γεγονός αυτό καθεαυτό, αλλά τη στενή, πραγματιστική του θεώρηση. Η Βαστίλλη ήταν μία ποινική φυλακή το 1789 και η άλωσή της δεν σημανε παρά την απελευθέρωση μερικών ποινικών καταδίκων, τίποτα παραπάνω. Στη Γαλλική Επανάσταση υπήρξαν απείρως σημαντικότερες στιγμές-ορόσημα (όποια στάση και να υιοθετεί κανείς απέναντί της). Η 14η Ιουλίου 1789, όμως, απέκτησε, καλώς ή κακώς, χαρακτήρα συμβόλου και κανείς Γάλλος δεν διανοείται να προτείνει κατάργηση της εθνικής γιορτής της πατρίδας του λόγω του γεγονότος της "ασημαντότητας" της συγκεκριμένης ημερομηνίας.

Θα ήταν όμως υπερβολικό να ζητήσω από έναν ασήμαντο δημοσιογραφίσκο μίας ασήμαντης φυλλάδας που μοιράζεται τζάμπα να κατανοήσει τη διαφορά μεταξύ του σημαντικού, που είναι το γεγονός αυτό καθεαυτό, και του ασήμαντου που είναι η ημερομηνία. Ο συμβολισμός της 25ης Μαρτίου προσδίδει μία χροιά "μύθου" στο γεγονός της Επανάστασης και κάτι αντίστοιχο κάνουν άλλωστε όλες οι εθνικές επέτειοι, όλων των χωρών. Πού έγκειται λοιπόν το πρόβλημα για την Athens Voice;

Y/Γ 1. Δεν είμαι αφελής, γνωρίζω καλά ότι το πρόβλημά του κ. Δ. Φύσσα - και των ομοϊδεατών του - δεν είναι η ημερομηνία, αλλά το σύμβολο αυτό καθεαυτό, δηλαδή η ύπαρξη της εθνικής επετείου, της οποιασδήποτε εθνικής επετείου. Γι' αυτό και κάθε χρόνο το ίδιο τροπάριο, με διαφορετικούς ψάλτες...Στο συγκεκριμένο άρθρο ο δημοσιογράφος της Athens Voice τα βάζει σώνει και καλά με την ημερομηνία, σαν να μην ξέρουμε τί τον πονάει...Δεν είμαι εθνικιστής, ούτε λάτρης των επετείων, ξέρω όμως να αναγνωρίζω την αξία των συμβόλων, έστω και μόνο για λόγους που έχουν σχέση με την ανθρώπινη ψυχολογία.

Ε τί να κάνουμε φίλε, οι άνθρωποι τότε, χωρίς να είναι δα και αγγελουδάκια, πίστευαν στον Χριστό. Και ανάλογα επέλεξαν και την εθνική τους επέτειο. Σήμερα εσύ και πολλοί άλλοι συμπολίτες μας - που επίσης δεν είστε αγγελουδάκια - πιστεύετε στα "ανθρώπινα δικαιώματα", στα "δικαιώματα των gay και των transexual", στην "πολυπολιτισμικότητα", στην "οικολογία", στο "δικαίωμα της γυναίκας να διαθέτει ελεύθερα το σώμα της", στο "δικαίωμα σε αξιοπρεπή θάνατο", στο "πολιτικώς ορθό", στον "αντιρατσισμό", στον "αντιχριστιανισμό", στη "θετική και αρνητική ενέργεια", στο "κάρμα" και τη "μετενσάρκωση" και δεν ξέρω σε τί άλλο.

Δεν αντιλέγω, δικαίωμά σας να έχετε όποια θρησκευτική πίστη θέλετε, γιατί τα παραπάνω θέση θρησκείας επέχουν στη μεταχριστιανική κοινωνία της Δύσης (πολύ χρήσιμο το βιβλιαράκι του George Steiner, Νοσταλγία του Απόλυτου). Δεν μπορείτε όμως, λόγω της θρησκευτικής σας πίστης, να επιβάλετε στην κοινωνία έναν ριζικό αναθεωρητισμό, βασιζόμενοι μάλιστα στα ΜΜΕ που ελέγχετε. Και το γεγονός ότι η αντίδραση δεν σας έρχεται μόνο από την άκρα δεξιά και από τον εθνικιστικό χώρο σας ξεβολεύει πάρα πολύ.

Υ/Γ 2: Αυτό που δεν ξέρουν οι wannabe "ιστορικοί" της τζάμπα φυλλάδας του κυρίου Τσαγκαρουσιάνου είναι ότι και η 24η Μαρτίου - επίσημη έναρξη της Επανάστασης στην Πάτρα - είναι αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο: Είναι τα Προεόρτια του Ευαγγελισμού και όλη η υμνογραφία της ημέρας αναφέρεται στην εορτή του Ευαγγελισμού. Μια ματιά στο Μηναίον του Μαρτίου θα τους πείσει (αν κατανοούν την ελληνιστική Κοινή φυσικά, που είναι η γλώσσα της εκκλησιαστικής υμνογραφίας). Εν ολίγοις, ό,τι και να κάνουν, δεν θα ξεφύγουν από το εκκλησιαστικό εορτολόγιο...

YΓ 3: Επειδή ενημέρωσα τον δημοσιογράφο κ. Δημήτρη Φύσσα για την απάντησή μου στο άρθρο του, μου επεσήμανε ότι ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος είναι ο εκδότης του Lifo. Ορθόν, ο εκδότης της Athens Voice είναι ο Φώτης Γεωργελές. Μην πολυψάξετε για ιδεολογικές διαφορές μεταξύ των δύο εντύπων, θα δυσκολευθείτε να τις βρείτε...(στο Lifo δουλεύει και ο γνωστός Πιτσιρίκος, απλά το λέω εις επίρρωσιν του προλεχθέντος).

11 σχόλια:

fvasileiou είπε...

Φίλε μου, στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν τους ενοχλεί απλώς η εθνική επέτειος, αλλά η ταύτιση της γιορτής του Έθνους με την γιορτή της Εκκλησίας. Είναι αυτή η ταύτιση που διατηρεί κάτι από την χαμένη οικουμενικότητα του Γένους.

Όσο για τα επιχειρήματα που ο κάθε ιοβόλος Φύσσας διατυπώνει κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο πιο επικίνδυνος είναι ο ημιμαθής από τον αμαθή.

Μάρκο Τ είπε...

Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου Φώτη. Όμως, τελικά δεν γλιτώνουν (διάβασε το Υ/Γ 2 που προσέθεσα στην αρχική μου ανάρτηση).

Owain Glyndwr είπε...

Πώπω την σιχαίνομαι αυτή την φυλλάδα!Αυτή και την Lifo τις έχουν κάνει σημαίες πια οι κουλτουριαραίοι αλλά και εφαλτήριο του κάθε τέτοιου για να γίνει γνωστός

Ανώνυμος είπε...

Διαβάστε στο mkka.blogspot.com

ΕΚΦΡΑΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ ΜΑΣ!

Στην εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ" της 24ης Μαρτίου 2009 και στη στήλη "ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ", την οποία γράφει και επιμελείται ο δημοσιογράφος κ. Χρήστος Κάτσικας, δημοσιεύθηκε ἄρθρο μέ τίτλο: Η "κατασκευή".... της ιστορίας, Μύθοι καί Σύμβολα μιά;ς εθνικής επετείου". Μεταξύ ἀλλων ο συντάκτης τού ἀρθρου αποφαίνεται: Έτσι εὐκολα διαπιστώνουμε ότι για την Αγία Λαύρα και τον Παλαιών Πατρών Γερμανό κανένα δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο της εποχής δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε παρόμοιο γεγονός..."


Θα ήταν καλύτερο εάν ο κ. Κάτσικας άφηνε τα ζητήματα αυτά στούς ιστορικούς και να μη εκτίθεται σαν αδιάβαστος και να δίνει την υποψία ότι με την πέννα του υπηρετεί ξένα συμφέροντα, γράφοντας ανιστόρητα πράγματα.

Τον προκαλούμε λοιπόν να διαψεύσει τό παρακάτω ἐγγραφο, δηλ. την Διακήρυξη του Παλαιών Πατρών Γερμανού, όπως δημοσιεύθυηκε στην Εφημερίδα "LE CONSTITUONELL" στο Παρίσι στίς 6 Ίουνίου 1821. Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται στο Album 'ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ, ΓΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ, ΗΡΩΩΝ ΚΑΙ ΑΓΙΩΝ" Ἔκδοση της Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, Αίγιο 2005, σελ. 52-53.

"Le Constitutionnel", Journal du commerce, Politique et Litteraire


«Allocution de Germanicus, exarque de la premiè Achaie, archeveque de Patras, au clergè et aux fidèles du Péloponèse, prononcée dans le couvent des frères Laures du mont Vélin, le 8(20) mars 1821»


Σε μετάφραση:


"Διακήρυξις του Γερμανού, Εξάρχου της πρώτης κατά την τάξιν Αχαΐας, Αρχιεπισκόπου Πατρών, πρός τόν Κλήρον και τους πιστούς της Πελοποννήσου, η οποία εξεφωνήθη εντός της Μονής των Αδελφών της Λαύρας του όρους Βελιά την 8ην (20ήν) Μαρτίου 1821"
Στον συμπαθή συντάκτη του άρθρου θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε την παροιμία: "Μεγάλη μπουκιά φάγε, μεγάλο λόγο μή λες".


+ Ο Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος, 25 Μαρτίου 2009

Cummulus είπε...

Συμπληρωματικά -επιτρέψτε με-σημειώνω, ότι ο Φωτάκος μας πληροφορεί από τις αρχές του Ιανουαρίου (1821)΄ήρθε (από την Βλαχία) ο αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Φλέσας (Παπαφλέσσας) φέρνοντας μήνυμα από την Γενική Αρχή (Φιλική Εταιρεία-Υψηλάντης), ότι η επανάσταση ορίσθηκε για τις 25 Μαρτίου. Τό ότι, εδώ και εκεί ξεκόνησε λίγο νωρίτερα λόγω ιδιατέρων τοπικών καταστάσεων ή κάποιας χαλαρής οργάνωσης, δεν μπορεί να αναιρέση την επιλογή της 25ης Μαρτίου ως ημέρα εορτασμού. Μπορεί να γίνει προσπάθεια αναίρεσης της, μόνο υπό το πρίσμα του αντιχριστιανισμού, και μιας αντι-εκκλησιαστικής - εν γένει - θέσης. Αυτά είναι τα εφαλτήρια δημοσιογράφων, τύπου Κότσικα κλπ

περιούσιος είπε...

Βρίσκω ενδιαφέρουσα την άποψή σας και δεν μπορώ να πω, ότι με βρίσκετε ιδιαίτερα αντίθετο. Η ένστασή μου,όμως, έγκειται στο γεγονός, ότι πέρα από τους συμβολισμούς υπάρχει και η πραγματικότητα. Δηλαδή, στις 25.3.1821 δεν ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση. Η καθιέρωση του εορτασμού αυτού στη συγκεκριμένη ημερομηνία ουσιαστικά προέβαλε το μύθο, ότι η Εκκλησία βοήθησε τον Αγώνα, ενώ η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική και ο θάνατος του Παπαφλέσσα και του Σαλώνων Ησαΐα στο πεδίο της μάχης δε σώζει την κατάσταση.
Για το ύφος της Athensvoice δεν έχω άποψη, καθότι δεν τη διαβάζω.

Μάρκο Τ είπε...

@Cummulus: Ευχαριστώ για τα συμπληρωματικά στοιχεία.

@περιούσιος: Ερώτηση: Ταυτίζετε την Εκκλησία με τον ανώτερο κλήρο (αν και μέρος του ανώτερου κλήρου βοήθησε ενεργά την Επανάσταση και όχι μόνο ο Σαλώνων Ησαϊας -διαβάστε τους "Βίους Πελοποννησίων Ανδρών" του Φωτάκου); Εγώ όχι. Εκεί έγκειται η διαφορά μας.
Είναι φυσικό για πολλούς και διάφορους λόγους (ψυχολογικούς, κοινωνικούς κ.ά.) ο ανώτερος κλήρος (μόνο αυτός; γιατί δεν λέμε για τον Κοραή, για παράδειγμα;) να ήταν αντίθετος με την κήρυξη της Επανάστασης, ειδικά τη συγκεκριμένη στιγμή. Στο κάτω-κάτω, το λέω ευθαρσώς, δεν είναι δουλειά της Εκκλησίας να κηρύσσει επαναστάσεις. Ομως, η ορθόδοξη χριστιανική πίστη έπαιξε ρόλο αναμφισβήτητο και καθοριστικό στη διατήρηση μίας διαφορετικής συνείδησης επί Τουρκοκρατίας (ο εξισλαμιζόμενος άλλαζε αυτομάτως και "μιλλέτ", δηλαδή Γένος, κατά το ισχύον ισλαμικό δίκαιο). Αυτό το αποσιωπούν οι wannabe "ιστορικοί" τύπου Athens Voice. Ένα άλλο αναμφισβήτητο γεγονός είναι ότι η χριστιανική πίστη έπαιξε καθοριστικό ρόλο και στην εμψύχωση των αγωνιζόμενων (υπενθυμίζω και πάλι τη σημασία που δόθηκε τότε στην εύρεση της εικόνας του Ευαγγελισμού). Διαβάστε τα "Απομνημονεύματα" του Μακρυγιάννη προτού παραπέμψετε ελαφρά τη καρδία στην Athens Voice. Πάντα τονίζω την αξία των πρωτογενών πηγών.

Ο συνεορτασμός εθνικής επετείου και Ευαγγελισμου - περί αυτού πρόκειται - δεν έγινε για να τιμηθεί ο ανώτερος κλήρος, αλλά ήταν αποτέλεσμα αυτής της στενής σύνδεσης Ελληνισμού και Ορθοδοξίας. Αν δεν αρέσει αυτό σήμερα σε πολλούς, ας ζητήσουν οι ενδιαφερόμενοι στο κάτω-κάτω δημοψήφισμα να αλλάξει η εθνική επέτειος. Τα πράγματα είναι πολύ απλά. Αλλά δεν γουστάρω να μου επιβάλουν κάτι μία παρεούλα ανθρώπων με το "άστου ντούα" που έλεγε ο αρβανίτης παππούς μου("έτσι θέλω").

Είμαι λίγο οξύς, αλλά με εκνευρίζει όταν βλέπω δημοσιογράφους, όπως ο κύριος Φύσσας, και έντυπα της ποιότητας της Athens Voice, να θέλουν να το παίξουν δήθεν "αναθεωρητές ιστορικοί", ενώ δεν έχουν καν τα στοιχειώδη φόντα.

Μάρκο Τ είπε...

Να προσθέσω κάτι στα παραπάνω (σχετικά με τον ανώτερο κλήρο και την Επανάσταση): Δεν αναφέρεται κανείς σε αρχιερείς που εκτελέστηκαν από τους Τούρκους ως συνένοχοι των επαναστατών, και αυτοί ήταν πολλοί. Μεταξύ αυτών ο πρώην Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλος Στ΄ που εκτελέστηκε στην Αδριανούπολη και τιμάται ως άγιος από τους απόγονους των θρακιωτών προσφύγων ή ο Μεσημβρίας Ιωσήφ Λεφάκης, καταγόμενος από την Άνδρο ή ο Αγχιάλου Ευγένιος Καραβίας. Είπα τρεις μόνο που μου ήρθαν στο νου πρόχειρα.

Θέλω να πω, εν κατακλείδι, ότι είμαι απόλυτα πεπεισμένος πως όλη αυτή η μονομερής "πληροφόρηση" προέρχεται, όχι από σφαιρική γνώση και ερμηνεία των ιστορικών δεδομένων, αλλά ξεκάθαρα από μία - πρωτοφανή σε ευρωπαϊκό επίπεδο - αντιχριστιανική εμπάθεια, διαχεόμενη από ένα πλήθος ΜΜΕ. Τέτοιου είδους εμπάθεια όπως αυτή που βρίσκουμε στην Ελλάδα σήμερα είναι συγκρίσιμη μόνο με αντίστοιχη αντιχριστιανική πολεμική στην μεταεπαναστατική Ρωσία και, ακόμα παλιότερα, στη μεταεπαναστατική Γαλλία. Επειδή έχω ζήσει και στη Γαλλία, ομολογώ ότι εκεί τέτοιο αντιχριστιανικό μένος από τα ΜΜΕ δεν το είχα διαπιστώσει, και ας διάβαζα καθημερινά τη Le Monde, που σαφώς πρόσκειται στον κεντροαριστερό χώρο.
Συνιστώ σε όλους να διαβάσουν το εξαίρετο βιβλίο του Alexis de Tocqueville, "Το παλαιό καθεστώς και η Επανάσταση", όπου αφιερώνεται ειδικό κεφάλαιο στο φαινόμενο του αντιχριστιανικού μένους κατά την Επανάσταση και στην ερμηνεία του.

Cacofonix είπε...

@Είναι λυπηρό πως τόσοι άνθρωποι περιφέρουν έτσι περισπούδαστα την αμορφωσιά τους...

Sketches of the war in Greece: in a series of extracts, from the private correspondence of Philip James Green...with notes by R. L. Green...and an appendix containing official and other documents, relating to the affairs of Greece
Από τον/την Philip James Green, R. L. Green
Εκδόθηκε από T. Hurst, 1827


The arrival of the Archbishop Germanos is anxiously looked for he having been named in this emergency to the chief command

Ο συγγραφέας ήταν ο πρόξενος της Μεγάλης Βρετανίας στην Πάτρα το 1821, ιδιαίτερα φιλότουρκος.

Μάρκο Τ είπε...

Ευχαριστώ πολύ για την παραπομπή. Είναι ξεκάθαρο ότι, πέρα από τις δικαιολογημένες επιφυλάξεις του Παλαιών Πατρών Γερμανού ως προς τον χρόνο έναρξης της Επανάστασης, ποτέ στην πραγματικότητα δεν στάθηκε όργανο των Τούρκων (θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προδώσει τις κινήσεις της Φιλικής Εταιρείας) και ποτέ δεν υιοθέτησε αρνητική στάση έναντι της Επανάστασης αφ'ότου ξεκίνησε, το αντίθετο. Ο Φωτάκος στους "Βίους Πελοποννησίων Ανδρών" μιλάει με πολύ καλά λόγια για τον Γερμανό.

Ακέστωρ είπε...

Απλώς προσυπογράφω όσα με ενδιαφέρον διάβασα. Είμαι αναγνώστης και των δύο αναφερθέντων εντύπων, επειδή πάσχω από υπόταση και με την ανάγνωσή τους η πίεσή μου ανεβαίνει.
Είναι σαφέστατο ότι σιχαίνονται και βαριούνται τη συγκεκριμένη επέτειο επειδή είναι συνυφασμένη με μία μεγάλη θρησκευτική εορτή. Αν είχαν πάρει είδηση ότι και η εορτή της 28ης Οκτωβρίου συμπίπτει με τον εορτασμό της Θεοτόκου Αγίας Σκέπης (ο οποίος προηγουμένως ήταν την 1η Οκτωβρίου, αλλά μεταφέρθηκε επί τούτου), θα λύσσαγαν και για εκείνη.
Προσοχή επίσης: η επέτειος των "Γεγονότων του Δεκεμβρίου" θα συμπίπτει από φέτος με την εορτή του Αγίου Νικολάου. Τι έχει να τραβήξει ο καημένος ο Άγιος...
Για να σοβαρευτούμε, θυμίζω ότι η Απελευθέρωση βρήκε το νέο Ελληνικό κράτος με έξι μόνο ζωντανούς μητροπολίτες, ενώ έξι χιλιάδες κληρικοί θυσιάστηκαν στον Αγώνα. Ας αναρρωτηθούν και ας μας πουν οι κύριοι κονδυλοφόροι της Αριστεράς τι έκαναν οι προπαππούδες τους σε εκείνη την "ταξική επανάσταση".